Je hoeft de voordelen en baten van kunstmatige intelligentie niet te ontkennen om óók de keerzijde van alle door AI verworven efficiëntie, effectiviteit en impact te kunnen zien. Op diverse manieren leveren we in een AI-wereld in op onze kwaliteit van leven. We zetten een aantal voorbeelden voor je op een rij.
Wat is kwaliteit?
Een discussie over kwaliteit van leven begint logischerwijs met de vraag wat kwaliteit precies is. Kwaliteit staat namelijk niet gelijk aan intelligentie of efficiëntie, maar kan bijvoorbeeld ook raken aan zaken als: beoordelingsvermogen, reflectievermogen, empathie, betrouwbaarheid, duurzaamheid, esthetiek, (klant)tevredenheid, wijsheid, enzovoorts.
Hoe beïnvloedt AI de kwaliteit van ons leven en onze samen-leving?
1. De-skilling
We verliezen beroepsvaardigheden en praktijkervaring, doordat AI taken van ons overneemt en we ze zelf onvoldoende meer oefenen. Bijkomend nadeel: dit maakt ons ook afhankelijker van de techbedrijven die deze tools aanbieden.
2. Verlies van zingeving en werkplezier
Creatieve makers in uiteenlopende vakgebieden verliezen de betekenis van en plezier in hun werk, bijvoorbeeld doordat hun werk geautomatiseerd wordt. Ook het vervallen van repetitieve taken of saai werk leidt niet automatisch tot meer tijd of leuker werk, maar kan ook leiden tot hogere targets, een groter takenpakket, meer werkdruk, meer stress en uiteindelijk meer burn-outs.
3. Verlies van authenticiteit
Als je jouw teksten of beelden laat maken door generatieve AI, laat je daarmee automatisch minder van jezelf zien. Je levert dus in op authenticiteit, met als bijkomend risico dat jouw verhaal wordt ervaren als lui, nep en inspiratieloos.
4. Verlies van onderlinge betrokkenheid en een gevoel van verbondenheid
Door de snelle antwoorden van taalmodellen zijn we minder geneigd om elkaar om hulp te vragen. Hierdoor eroderen onze (werk)relaties: ons werk wordt individueler, wat ten koste kan gaan van het teamgevoel en de bereidheid om samen te werken.
5. Verlies van (een gedeeld) realiteitsbesef
Door AI-gebruik kunnen mensen serieus in de war raken: ze worden narcistisch of psychotisch doordat taalmodellen hen steeds bevestigen, worden verliefd op chatbots, gaan in complottheorieën geloven, worden overgehaald om zelfmoord te plegen of belanden in de manosphere.
De grenzen tussen mens en technologie vervagen (denk aan neppe influencers die transfobe denkbeelden, racisme en seksueel geweld normaliseren) én de grenzen tussen waarheid en (deep)fakes vervagen. Dit werkt bovendien als een negatieve spiraal: het wordt steeds lastiger om in contact te blijven met mensen in andere “bubbels”.
6. Democratische ondermijning
Met kunstmatige intelligentie kunnen kwaadwillige mensen met minimale inspanning overtuigende desinformatie en propaganda creëren, wat de betrouwbaarheid van informatie ondermijnt en het vertrouwen in instituties, politiek, journalistiek en non-profits schaadt. Elk goed onderbouwd verhaal kan worden afgedaan als “fake” of “nepnieuws”.
7. Digitale onveiligheid
Mensen die de nodige technische kennis en AI-geletterdheid missen, kunnen aanzienlijke (bedrijfs)schade teweegbrengen doordat zij AI ondoordacht en gebruiken. Dit kan bijvoorbeeld datalekken veroorzaken, wat weer kan leiden tot identiteitsfraude enzovoorts.
Bekijk onze beoordelingen van AI-aanbieders in de Productwijzer.
Of lees meer artikelen over AI: