BBP: wat is dat, sinds wanneer bestaat het en is het eigenlijk wel zo’n goede graadmeter voor ons welzijn? In de nieuwste podcastaflevering van Leven na de groei vertelt milieueconoom Rutger Hoekstra alles over deze economische term.
Hoekstra kan als geen ander de ontwikkeling en dominantie van het BBP duiden. Hij is verbonden aan de Universiteit van Leiden en schreef het boek Replacing GDP bij 2030. In het verleden was hij werkzaam bij de Wereldbank, Verenigde Naties en KPMG.
BBP: een machtig cijfer
Het Bruto Binnenlands Product (BBP) is het machtigste cijfer op aarde. In slechts enkele decennia wist dit cijfer het dominante economische cijfer te worden in nagenoeg alle landen.
Hoewel het BBP een waardenvrije statistiek is, zijn er rondom dit cijfer allerlei narratieven ontstaan. Zo worden er vaak gezondheidstermen gekoppeld aan het BBP (zoals ‘zwak’ of ‘sterk’), waardoor we economische groei zijn gaan zien als iets ‘goeds’.
Economische groei
Waar het minder dan een eeuw geleden nog amper over economie ging in de media, gaat momenteel maar liefst één op de zes artikelen in kranten over economie. Rutger Hoekstra: ‘Ook al zijn we economisch gegroeid, dat wil niet zeggen dat ons welzijnsniveau meegroeit.’
Wat is een geschikt alternatief voor het BBP? Hoe kunnen we welzijnsgroei dan meten? Volgens Hoekstra zijn er drie indicatoren (namelijk: Welfare, Inclusion, Sustainability) waaraan we in de toekomst ons welzijnsniveau kunnen afmeten.
Bij BBP worden deze drie indicatoren vaak over het hoofd gezien, maar dat levert 3 problemen op:
- Welzijn is veel breder dan alleen inkomen. Kijk bijvoorbeeld naar je eigen leven: naast inkomen hebben ook je sociale relaties, gezondheid, educatieniveau, enzovoorts invloed op je welzijn. Daarom is welzijn een betere graadmeter dan inkomen.
- Het BBP laat het gemiddelde van een land zien. Het zegt dus eigenlijk niets over de verdeling van welzijn en de ongelijkheid daarin. Het BBP stijgt wellicht, maar als de ongelijkheid tussen arm en rijk oploopt, beïnvloedt dat slechts het welzijn voor enkelen. Daarom is inclusie belangrijk.
- Economische groei is geen maatstaf voor de toekomst. Willen we ook ons welzijn in de toekomst waarborgen, dan moeten we ook naar de lange termijn (duurzaamheid) kijken. En onder andere rekening houden met de planetaire grenzen.
Benieuwd naar het verhaal van Rugter Hoekstra? En waarom hij op dit moment optimistischer is dan toen hij zijn boek schreef (2019)? Je hoort het in Leven na de groei.
Lees ook over onze andere podcastafleveringen.