Méér geld maakt gelukkiger. Althans, dat denken we. Maar dat is niet zo, zegt econoom Matthias Olthaar in zijn nieuwe boek Alles van waarde. ‘Voor onze vrijheid, autonomie, democratie en gezondheid is het juist beter als we minder hebben.’ Dat vertelt Matthias Olthaar in de nieuwste podcastaflevering van Leven na de Groei.
Wat is economie?
Volgens Olthaar heeft het woord ‘economie’ een andere betekenis dan waar wij het vaak voor gebruiken: ‘Men zegt vaak dat de economie groeit. Daarmee bedoelen ze dat het Bruto Binnenlands Product (BBP) groeit. Maar het BBP is slechts een meting van de omvang van productie in een bepaalde regio in een bepaalde tijdseenheid. Als het BBP groeit, dan groeit de productie.’
In zijn boek betoogt Olthaar dat het niet klopt als we productie gelijkstellen aan economie. ‘Economie is gemeenschapskunde’, stelt hij. ‘Economie moet draaien om de vraag wat je als gemeenschap (en als leden van een gemeenschap) nodig hebt voor een goed leven. Dus primair draait het om de vraag: wat is eigenlijk een goed leven? De vraag welke producten en diensten we daarvoor nodig hebben is dus eigenlijk een secundaire vraag. Wat productie betreft: dat moet een middel zijn, niet het doel.’
Immateriële waarde
Een belangrijk aandachtspunt hierbij is dat economie niet alleen gaat om materiële spullen (en dus consumptie), maar ook naar de immateriële zaken die het leven de moeite waard maken, zoals vriendschap, spiritualiteit en creativiteit.
Matthias Olthaar: ‘Op dit moment hebben we een economie van nooit genoeg. We worden geacht om veel van onze energie te geven aan een immer uitdijend productieapparaat. Dit kan ook ten koste gaan van de kwaliteit van leven. Je houdt bijvoorbeeld minder tijd over voor vriendschappen.’
Meer horen over Alles van waarde?
Je vindt de aflevering van Leven na de Groei via jouw favoriete podcastkanaal. Op 6 mei 2025 is de boekpresentatie in Amersfoort. Er zijn nog enkele plaatsen beschikbaar.
Over Matthias Olthaar
Dr. Matthias Olthaar is lector vitale economie en gepromoveerd op onderzoek naar de handelspositie van Afrikaanse boeren in mondiale voedselketens. Als co-auteur schreef hij samen met econoom Paul Schenderling de boeken Hoe handel ik eerlijk en Er is leven na de groei. Hij is medeoprichter van Stichting Genoeg om te Leven, die in 2024 op plek 17 van de duurzame 100 in Trouw stond.