Kun je een true price rekenen voor alle transacties op een continent? Volgens Michel Scholte kan dat. ‘Er is een lange adem voor nodig, maar het kan veel verandering teweegbrengen. Daar geloof ik nog steeds in en ik zal er nog decennia aan werken’, zegt hij. Michel is medeoprichter en eigenaar van True Price en Impact Institute en is bij ons te gast in de nieuwste aflevering van Leven na de groei.

De vijf W’s

De idealen van Michel zijn de vijf W’s: welvaart, welzijn, waardigheid, weerbaar en wetenschap. Deze vijf vormen de basis voor samenleving en economie. Michel bouwt met True Price aan een systeemverandering. Hij wil dat elk product een echte prijs krijgt.

Nu zien we in de winkel prijzen die geen rekening houden met de kost voor de natuur of met eerlijke lonen voor leveranciers en arbeiders. Als dat integraal opgenomen wordt in de prijzen, dan werken prijzen mee aan waardigheid en welzijn van arbeiders. Dan zijn prijzen ook weerbaar, in de zin dat ze stabiel zijn in plaats financieel lucratief voor beleggers. En dan zit er wetenschap in vervat, omdat de kennis van hoe alles in de wereld samenhangt, de negen planetaire grenzen, in de prijzen aanwezig is.

True price: super complex én super eenvoudig

True pricing is super complex, maar ook super eenvoudig. Je kan een bepaald bedrag berekenen om de impact van een product op mens en klimaat in de prijs te brengen.

Er zijn heel wat mooie voorbeelden. In 2013 vroeg Tony’s Chocolonely aan True Price om te berekenen hoeveel geld er nodig was om alle mensen in hun coöperaties een eerlijk loon te geven. De berekening kwam uit op 1,5 miljoen euro, wat het bedrijf ook daadwerkelijk overgemaakt heeft.

Voor Ekoplaza en Odin berekende True Price dat de ‘true price gap’ per kilo bananen een halve euro bedroeg. Daarop hielden de winkels een ‘echte prijs-week’. Er werd 25.000 euro opgehaald, enkel en alleen met de verkoop van banen. In Duitsland was er bij Penny Supermarkt gedurende twee weken voor zuivel en vlees een echte prijs-actie. Daarmee werd 60.000 euro ingezameld voor het herstel van land.

De oli(e)fant in de kamer

Niet enkel voor eerlijk loon en herstel van land kan er een berekening gemaakt worden. Ook voor de CO2-uitstoot bij de productie en voor de innovatie om minder CO2 uit te stoten, kan er een bedrag bepaald worden dat verrekend wordt in de prijs.

Als we spreken over minder CO2, komt de oli(e)fant in de kamer van de klimaattransitie aan bod: de olielobby. De grote oliebedrijven hebben machtige lobby’s om onze afhankelijkheid van olie en gas, en de daarmee gepaarde gaande CO2-uitstoot, in stand te houden.

Flankerend beleid

De Europese Green Deal is, onder druk van onder andere de olielobby, afgezwakt. Dat wil niet zeggen dat er geen flankerend beleid is dat kan helpen om de transitie uit de vrijwilligheid te halen. Zo staat er bijvoorbeeld in het Nederlands Burgerlijk Wetboek, boek 2, artikel 391 (Artikel 391 Burgerlijk Wetboek Boek 2), dat er in de jaarverslagen van grote bedrijven een overzicht moet zijn van de niet-financiële prestaties van een bedrijf, namelijk de milieu- en persoonsaangelegenheden. Dat doen bedrijven op vandaag niet.

Europa heeft ook goed flankerend beleid met het Europees emissiehandelssysteem. Dat geeft een hard plafond op de totale CO2-uitstoot. Die toegelaten uitstoot zakt over de periode richting 2050 en er wordt een prijs gezet op elke ton CO2 die uitgestoten wordt. Dat zal honderden miljarden opleveren voor de Europese begroting, waarmee je de nieuwe alternatieven kan opschalen die nodig zijn in de industrie, het weg- en vliegverkeer.

Wat kunnen wij doen?

Wat kun je doen als consument of in het bedrijf waar je werkt? Het lijkt ver van ons bed, maar toch kunnen wij nu al stappen ondernemen:

1. Vraag naar de echte prijs bij je winkel. Er zijn af en toe wekelijkse of maandelijkse ‘echte prijs-acties’ in supermarkten.

2. Kies voor winkels met een echte prijs. In biologische of bepaalde gecertificeerde producten is de factuur van de natuur wel verrekend. De Productwijzer van Just Enough geeft hiervoor goede indicaties.

3. Als je een ondernemer bent, koop dan in op basis van echte prijzen en breng ze in rekening. TruePrice.org heeft hiervoor een methode ontwikkeld en er zijn ook communities of practice waaraan je kan deelnemen.

4. We moeten collectief naar de overheid het signaal geven dat true pricing onderdeel moet worden van inkoop en van fiscaliteit. Zo kan er meer belasting geheven worden op vervuilende producten en minder op minder vervuilende producten.

Luister naar de aflevering van 16 maart 2026 in de podcast Leven na de groei.