Wie zich bezighoudt met de sociale en/of ecologische crises van deze tijd, zal waarschijnlijk niet onbekend zijn met een gevoel van uitzichtloosheid. Ook klimaatactivisten Maaike Graafland, Pieter van der Toorn en Carmen Aichelin ervoeren een bepaalde wanhoop. Dankzij Actieve Hoop, het gedachtegoed van Joanna Macy, konden zij het gevoel van fatalisme de baas blijven.
Met hun stichting Reboot and Rise nemen zij studenten en andere geïnteresseerden mee de natuur in om hen met Actieve Hoop te introduceren. Maaike Graafland deelt wat ze doen en waarom.
Begeleiding
Maaike: ‘Sommige mensen bevriezen door angst, of rennen ervoor weg. Het vraagt wat van je, om onder ogen te durven komen wat er aan de hand is in de wereld. Ik geloof dat mensen hier begeleiding bij kunnen gebruiken. Met Reboot and Rise gaan we met mensen op pad om hiermee aan de slag te gaan. We organiseren enkele keren per jaar een eendaagse en enkele keren per jaar een weekend.’
Actieve hoop
‘Tijdens deze dagen en weekenden gaan we aan de slag met Actieve Hoop van Joanna Macy. Dit is een fijne theorie om ruimte te geven aan de moeilijke emoties zonder in een doemscenario te blijven hangen. Het draait erom je ervaringen om te zetten in handelingen, oftewel, in actieve hoop. Het is niet zo dat de wereld dan ineens veranderd is, maar het verandert wel hoe je zelf naar het leven kijkt.
Vaak hoor ik dat mensen zich afvragen: ‘Ik vlieg niet meer, ik eet vegetarisch, ik koop tweedehands kleding, enzovoorts. Maar wat heeft het eigenlijk voor zin?’ Bij Reboot and Rise proberen we die hang naar presteren (‘wat bereik ik?’) om te buigen naar verlangen (‘naar wat voor wereld verlang ik?’). Het verbeelden van een mooie toekomst creëert bewegingsruimte, in plaats van de remmende werking die realisme vaak heeft.’
Buiten
‘Onze samenleving is zo ingericht dat we uit contact en uit de verbinding met de natuurlijke wereld zijn. Tijdens onze weekenden zoeken die verbinding weer op. We zijn zo veel mogelijk buiten en werken in contact met de natuurlijke wereld, zodat we ervaren hoe alles wat leeft onderling verbonden en afhankelijk van elkaar is.
Wat we vooral belangrijk vinden is om ons onderdeel te voelen van het levensweb, en om te verstillen. We maken onder andere stiltewandelingen en we doen een forest bathing. Ook gebruiken we de natuur voor de oefeningen die we doen, we zoeken bijvoorbeeld natuurlijke elementen die iets van onszelf symboliseren.’
Oefeningen
‘De weekenden vinden plaats in Duitsland, altijd in of vlakbij een bos. Elke ochtend beginnen we met een gratitude meditation, waarbij we ons concentreren op de dingen waar we dankbaar voor zijn. Dankbaarheid is zoiets krachtigs; je haalt er ook kracht uit. Een broodnodige afwisseling op het steeds maar weer focussen op de dingen die niet goed gaan.
Iets anders waar we concreet mee aan de slag gaan, is het eren van onze pijn. Hierbij maken we ruimte voor onze emoties: wat gaat er mis, en wat doet dit met je?
Tot nu toe komen er vooral veel activisten af op de weekenden. Zij vinden het heel fijn om met gelijkgestemden te zijn. Klimaatactivisten hebben vaak een sterk rechtvaardigheidsgevoel – soms maakt dat het juist ook lastig om naar de emoties te gaan. Toch zie je dat het, zodra ze dat toch doen, van hun schouders glijdt. Het is heel fijn om die ontlading af en toe te hebben, vooral als je er samen met anderen doorheen gaat. Want vaak beleven we zulke emoties toch alleen.’
Wil je een keer mee met een eendaagse of weekend van Reboot and Rise? Kijk dan op rebootandrise.com.
Of lees het boek Actieve Hoop van Joanna Macy.