Werfzeep bestaat al sinds 2009 en is vanaf het prille begin een bedrijf waarbij de commerciële belangen niet de drijvende factor zijn. ‘Daar is het me nooit om gegaan’, zegt oprichtster Evelien van Zonneveld. Waar het haar dan wel om ging? ‘Het maken van een geweldig product, zonder onethische concessies en in synergie met de natuur.’

Het begin van Werfzeep

Evelien: ‘Op een reis in Canada, vlak na mijn afstuderen, logeerden we bij een familie op een boerderij. Ze maakten alles zelf, ook zeep. Gewoon in een pan in de keuken. Hier maakte ik voor het eerst kennis met natuurzeep. Ik merkte hoe mild dat was voor mijn overgevoelige huid. Ik hielp mee met zeep maken en was meteen verslingerd aan het fysieke proces, het smelten van blokken vet in de pan en de etherische oliën waar je unieke geuren mee kunt samenstellen. 

Terug in Nederland kon ik zulke zeep nergens vinden. Dat vond ik niet erg, want ik wilde meteen zelf de keuken induiken om wat eerste probeersels te maken. Daar ging ik mee door tot ik een paar maanden later zeep kon maken, wat je het begin van Werfzeep kunt noemen. Ik begon dus vanuit een passie die ik bij mezelf ontdekte en vanuit de ontdekking dat het wél mogelijk is om zeep te maken die verzorgend en mild is voor de huid.’

Zeep zonder concessies

‘Werfzeep is een zeep zonder concessies: het is goed voor de gebruiker, onze klanten, maar ook zeker voor de ecosystemen waarvan we oogsten. We kennen de oogstlocaties persoonlijk en we werken alleen samen met partners die onze idealen onderschrijven, zoals biodynamische boerderijen. Onze zeep is palmolievrij, biologisch en zonder onnodige toevoegingen.

Door de tijd heen hebben we steeds meer geleerd en ons verder ontwikkeld. Toen ik nog aan het leren was om zeep te maken, gebruikte ik bijvoorbeeld de goedkoopste olijfolie uit de supermarkt. Toen ik een keer een onbewerkte, biologische olijfolie van de eerste persing probeerde, was dat een rib uit mijn lijf, maar ik merkte ook direct het verschil. Dit was de zeep die ik wilde maken. Soms ben je zo idealistisch dat het niet meer mogelijk is om het product te maken. Maar in dit geval ben ik er juist steeds meer van overtuigd dat de zeep juist beter wordt van al mijn voorwaarden.

Doordat je steeds meer leert, weet je ook steeds beter wat je wel of niet wilt. Tot negen jaar geleden produceerden we bijvoorbeeld karnemelkzeep, met biodynamische karnemelk van een lokale boerderij, waar ik erg achter stond. Maar geïnspireerd door mijn veganistische collega Anne-Fleur ging ik zelf ook steeds bewuster om met dierlijke producten zoals melk, tot ik op het punt kwam dat karnemelk in zeep – hoe verantwoord de herkomst ook is – simpelweg onnodig voelde. En dus stopten we met het maken van karnemelkzeep.

Eén zeep die niet veganistisch is, maar die we wel in ons assortiment hebben gehouden, is de honingzeep. Dat was een bewuste keuze. Bijenwas en honing hebben zeer verzorgende eigenschappen die heel fijn zijn en waar we onze klanten ook blij mee willen maken. Maar dan kiezen we wel voor een samenwerking met de beste imkerij van Nederland, zodat we dit bedrijf kunnen supporten, juist omdat zij een tegenhanger zijn van de (schadelijke) intensieve imkerij.’

Goede zeep

‘Het is belangrijk om je te realiseren dat de ene zeep de andere niet is. Dat heeft onder andere te maken met het maakproces. Dat kun je bij losse zeep op allerlei manieren aanpakken. Werfzeep is handgemaakt; we maken het op een traditionele manier, namelijk met de ‘koude proces methode’. 

Dit is een heel langzaam proces: de zeep wordt op lage temperatuur gemengd, waarna de zeep meer dan een maand moet rijpen. Het kan allemaal veel sneller en efficiënter – je kunt een zeep maken die de volgende dag al klaar is. Dat zou veel lucratiever zijn, maar het gaat ook ten koste van bijvoorbeeld de mildheid van de zeep en van de heilzame eigenschappen van de natuurlijke ingrediënten.’

Verdienmodel

‘Bij de meeste bedrijven is het verdienmodel meer gericht op de marketing dan op het product zelf. Bij Werfzeep draaien we dat om: het product zelf is waarom we bestaan, en het verdienmodel moet zich daaraan aanpassen. We hebben geen ambitie om op te schalen. We zijn juist bewust een klein bedrijf gebleven, we werken nu met 9 medewerkers. Hoe groter je wordt, hoe meer overhead je vaak hebt en hoe meer kosten er ontstaan die niet bijdragen aan het product zelf. 

Onze batches zijn maximaal 17 kilo. Groter willen we niet gaan, omdat de pannen tilbaar moeten blijven voor onze medewerkers. En we willen ook niet afstappen van het handgemaakte maakproces, want dat is juist het mooiste. Je kijkt in de pan, je ziet wat er gebeurt en daarop acteer je. Dat is wezenlijk anders dan dat fabrieksmatige. Dat is wat onze zeep Werfzeep maakt. Het is een ambacht!’

Uitdagingen

‘Het blijft natuurlijk een uitdaging om geen concessies te doen. De afgelopen jaren zijn de prijzen van goede grondstoffen enorm gestegen. Dan staan we voor de keuze: gaan we de ingrediënten wijzigen en daarmee inleveren op kwaliteit, gaan we de zeep kleiner maken of gaan we de prijzen verhogen? We hebben voor het laatste gekozen, omdat het voor ons te belangrijk is dat het product hetzelfde blijft. 

We investeren liever in meer bewustwording (zodat klanten bereid zijn om meer te betalen) dan onze recepturen te moeten aanpassen (en daarmee in te leveren op kwaliteit). We zijn daar ook open over, omdat we geloven dat onze klanten dit gebruiken. Onze klanten zijn bewuste consumenten, ook bij hen is de prijs niet alles wat telt. Het gaat er uiteindelijk om dat je een zeep gebruikt waarvan je weet: hier sta ik achter.’

Je kunt Werfzeep kopen bij een van de vele verkooppunten in Nederland, of via de webshop op Werfzeep.nl.

Just Enough interviewt koplopers die laten zien dat en hoe onze economie anders ingericht kan worden. Wil je onze missie steunen? We kunnen jouw donatie goed gebruiken, bijvoorbeeld om onze productwijzer aan te vullen met producten van de Nederlandse markt. Doe je mee?