Je kunt met twee soorten brillen naar de wereld kijken. Door de ene bril is het één grote puinhoop. Een rokende en stinkende verzameling meedogenloze bedrijven en gewelddadige overheden. En wat neonazi’s.
Je kunt ook zien wat er allemaal gebeurt om de samenleving heel te maken, om schoonheid de ruimte te geven en gezond te blijven. Dan zie je de initiatieven die het leven dienen en nieuwe maar soms ook juist heel oude vormen van landbouw, wonen en samenleven met zorg en aandacht laten groeien.
Dit artikel werd is geschreven door Merlijn Twaalfhoven en werd eerder gepubliceerd in zijn nieuwsbrief De Tegentijd.
Zwartkijken of witkijken?
Zwartkijken is stressvol. Maar witkijken is vroeg of laat ook pijnlijk, als blijkt hoe hoopvolle ideeën en ontwikkelingen voortijdig stranden, worden tegengewerkt, geen verdienmodel vinden en niet op kunnen tegen een grote industrie, een taaie overheid of laffe consumenten.
Continent van de kwaliteit
Econoom Paul Schenderling weet een kleur te vinden die ontstaat als je de harde en verontrustende werkelijkheid onder ogen ziet en dan, in die duisternis, ontdekt dat er lampen hangen die je aan kunt zetten. In zijn nieuwe boek Continent van de kwaliteit beschrijft hij een heldere en ingrijpende omslag: van kwantiteit van spullen (een systeem ten dienste van de economie die moet groeien) naar kwaliteit van leven (een samenleving ten dienste van onze gezondheid).
Hij laat hij zien hoe Europa zijn sociale model kan vernieuwen, hoe eerlijke handelspolitiek en digitale dekolonisering onze veerkracht versterken en hoe de economie wél binnen de draagkracht van de aarde kan werken. Ook lanceert hij een nieuwe maatstaf voor het succes van bedrijven. En hij laat zien hoe burgers van onderop kunnen meebouwen aan de nieuwe economie.
Niet meer dan logisch
Het klinkt niet meer dan logisch. We zijn zo slim, knap, welvarend en geavanceerd. Zouden we met al die kennis, rijkdom en techniek niet kunnen voorkomen dat we ineenstorten?
Laten we toe dat de commerciële algoritmes van social media alle ruimte geven aan ophitsing en nepnieuws?
Laten we toe dat aandeelhouders kiezen voor profijt op korte termijn dat wordt gestolen van arbeiders, landen in het zuiden en de natuur?
En hoe bestaat het dat we de democratie laten verwateren en blijven denken dat het genoeg is om eens in de twee à vier jaar een stem uit te brengen?
Bij deze structurele problemen is verzet geboden. En dat verzet kunnen we vormgeven met vreugde, schoonheid en in mooie samenwerkingen!
Ik noem het Tegentijd.
Je kunt ook zeggen: menselijkheid.
Of: maakkracht.
Meer lezen?
Continent van de kwaliteit gaat over betere producten, betere banen, een betere kwaliteit van leven, een sterkere democratie en een einde aan de ecologische ontwrichting. Kan dat? In Europa, in onze tijd en in déze omstandigheden? Ja! Als Europa radicaal kiest voor kwaliteit boven kwantiteit.
Met heldere analyses en overtuigende voorbeelden toont Paul Schenderling dat een nieuwe én eigen koers mogelijk is. Hij schetst hoe Europa zijn sociale model kan vernieuwen, hoe eerlijke handelspolitiek en digitale dekolonisering onze veerkracht versterken en hoe de economie wél binnen de draagkracht van de aarde kan werken.
Dit boek biedt meer dan een analyse: het is een hoopvol en realistisch actieplan. Een uitnodiging om samen te werken aan een Europa dat sterker, eerlijker en toekomstbestendig is – hét continent van de kwaliteit.