Charlotte Bax begon haar carrière als WordPress-webdesigner. Inmiddels is ze uitgegroeid tot expert op het gebied van online duurzaamheid. Met haar bedrijven ENNORen Digihobbit helpt ze klanten met het verduurzamen van hun websites. Ik sprak Charlotte over hoe je een website kunt verduurzamen, welke software er bestaat om te meten hoe duurzaam een website is, en over AI-gebruik.

Wat versta je onder een “duurzame website”?

Charlotte: ‘Dit is contextafhankelijk, dus er valt meer over te zeggen. Maar om het kort te houden citeer ik graag de zes richtlijnen uit het Sustainable Web Manifesto:

1. Duurzaam: De diensten die wij aanbieden en gebruiken, worden aangedreven door hernieuwbare energie.
2. Efficiënt: De producten en diensten die wij aanbieden, verbruiken zo min mogelijk energie en grondstoffen.
3. Open: De producten en diensten die wij leveren zijn toegankelijk, maken een open uitwisseling van informatie mogelijk en geven gebruikers zeggenschap over hun gegevens.
4. Eerlijk: De producten en diensten die wij aanbieden, zullen gebruikers qua opzet of inhoud niet misleiden of uitbuiten.
5. Regeneratief: De producten en diensten die wij leveren, dragen bij aan een economie die goed is voor mens en milieu.
6. Veerkrachtig: De producten en diensten die wij leveren, zijn inzetbaar op de momenten en op de plaatsen waar mensen ze het hardst nodig hebben.’

Wie dit in de praktijk probeert te brengen belandt waarschijnlijk al snel in een grijs gebied?

‘Ja, zeker. Sommige onderdelen van een website kun je objectief meten, zoals wat de ecologische impact is van het laden van een webpagina.Andere keuzes zijn veel subjectiever. Dan draait het om vragen zoals: wat is moreel acceptabel, en waar ligt de grens qua neuropsychologische manipulatie? Daar zijn niet altijd hele afgebakende antwoorden op, het is eerder een blijvende zoektocht.

Het hangt ook af van wie je bent als organisatie. Een reisinformatiewebsite moet goed functioneren voor mensen die in de trein zitten; een website voor een festival moet functioneren wanneer duizenden mensen tegelijk de line-up checken. Dat zijn andere afwegingen dan wanneer je als ZZP’er een website hebt.’

Welke diensten lever je precies aan jouw klanten?

‘Je kunt bij mij (Digihobbit) terecht voor spiksplinternieuwe websites, redesigns, verduurzaming en verbetering van bestaande websites. Ook bied ik training en advies. Met ENNOR maken mijn collega Sven en ik software om websites door te meten op hun CO2-uitstoot, zodat je daarna kunt gaan reduceren. Veel websites worden namelijk op een inefficiënte manier gebouwd, waardoor er meer dataverkeer is dan nodig. En er wordt meer rekenkracht gebruikt. Erg zonde, als je erover nadenkt. Tegelijkertijd kun je vrij simpel allerlei stappen zetten om dit energieverbruik naar beneden te halen.’

Hoe kijk jij naar AI-gebruik?

‘Er zijn veel vormen van kunstmatige intelligentie, ze zijn niet allemaal slecht. Wel sta ik heel principieel tegenover de generatieve AI die nu populair is. De complete kritiekloosheid waarmee we dat allemaal accepteren, vind ik echt stuitend.

Al die tools die door iedereen te pas en te onpas gebruikt worden, voor onzinnige doeleinden. Met inefficiënte modellen, energie-onzuinige processen, en dan nog de milieu-impact die totaal niet in verhouding staat tot wat het oplevert…’

Ik hoor nu de lezers denken: een website ontwerpen kost heel veel tijd en geld – juist impactbedrijven kunnen een AI-ontwerp misschien goed gebruiken?

‘Mijn ervaring is dat websiteontwerpen die door AI gegenereerd zijn, er aan de voorkant vaak goed uitzien, terwijl ze technisch vaak slecht in elkaar zitten. Denk aan tekortkomingen qua websitebeveiliging – terwijl dat nu juist zo belangrijk is. Veel mensen die geen expertise hebben op dit vlak denken hier veel te makkelijk over. De tijd die je bespaart met een genAI-ontwerp ben je zo weer kwijt aan troubleshooting.’

Welke tips wil je graag meegeven?

‘Digitale duurzaamheid is zo’n nieuw vakgebied dat veel IT-professionals er nog niet vaak bij stilgestaan hebben. Ook over de ethische kanten wordt lang niet altijd nagedacht.

Ik deel graag wat adviezen:

1. Lees je allereerst goed in. Dat kan via organisaties zoals Green Web Foundation, die zich inzetten om meer bewustzijn te creëren.
   
2. Maak gebruik van bestaande tools en handreikingen, zoals de Web Sustainability Guidelines van W3C.
   
3. Je kunt je bestaande website doormeten op het gebied van duurzaamheid, bijvoorbeeld via WebsiteCarbon, Digital Beacon, Ecograder of ENNOR.
   
4. Neem bij het bouwen van een nieuwe website duurzaamheid mee als eis (in plaats van als wens). En maak elke keuze met het duurzaamheidsargument in je achterhoofd: welke groene hostingpartijen bestaan er? Welk energielabel mogen pagina’s maximaal hebben? Hoe gaan we om met afbeeldingen en video’s, die relatief veel data kosten? Wat is eigenlijk de functie van een afbeelding? Kunnen we ervoor zorgen dat video’s niet geladen worden als ze niet bekeken worden?
   
5. Zoek naar alternatieven voor Big Tech. Laat je niet te snel adviseren dat iets alleen op een bepaalde manier of via een specifieke tool goed werkt. Mijn ervaring is: dat heeft meer te maken met wat iemand zelf gewend is, dan met de kwaliteit van de alternatieven.
   Vaak zijn goede alternatieven best beschikbaar (zie bv. European Alternatives), alhoewel dat helaas niet altijd het geval is. De realiteit is dat we in sommige gevallen gevangen zitten in een monopolie van Big Tech. Als een alternatief niet voldoende functioneert, is het ook niet duurzaam. Het is dus niet zwart-wit, maar telkens een afweging en een balansoefening.

Benieuwd naar waar Charlotte Bax jou mee kan helpen? Kijk op haar website digihobbit.nl.

Lees meer over technologie.